Wegwijzer Palmbomen en Mediterrane Planten

Het aanbod aan palmen en mediterrane planten is groot, en dat maakt kiezen lastig. Deze gids zet alle groepen op een rij: hoe ze eruitzien, hoeveel kou ze verdragen en voor welke plek ze bedoeld zijn. Zo weet u voordat u bestelt wat u in huis haalt.

Teeninga Palmen is een online tropisch tuincentrum. Tropisch betekent bij ons vooral mediterraan: planten uit gebieden rond de Middellandse Zee en daarbuiten die u normaal niet in een Nederlandse tuin tegenkomt. Van die soorten hebben wij er een groot aantal geselecteerd die ons klimaat wél aankunnen.

Alle plantengroepen op een rij

Grofweg valt het assortiment uiteen in zeven groepen. Ze verschillen vooral in twee dingen: hoeveel vorst ze verdragen en hoe snel ze groeien.

Wie een tuin in één seizoen wil vullen kijkt naar bananen en bamboe. Wie iets wil dat jarenlang hetzelfde blijft, kiest een palm, yucca of olijf.

• Winterharde palmbomen: blijven het hele jaar buiten, groenblijvend, traag tot matig snel.
• Bananenplanten: zeer snelle groeiers met grote bladeren, meestal winterbescherming nodig.
• Yucca's: woestijnplanten, weinig water, traag, uitzonderlijk winterhard.
• Olijfbomen: karakteristieke stammen, van tafelmodel tot eeuwenoud.
• Bamboe: snel, sterk en ideaal als haag, in woekerende en niet-woekerende soorten.
• Bloeiende planten: van winterharde sering tot tropische Heliconia.
• Tropische palmen en cycassen: voor de kamer of een verwarmde ruimte.

Bananenplanten

Bananenplanten geven direct een jungle-look. Ze bestaan grotendeels uit water en groeien uitzonderlijk hard: een plant kan in één zomer meerdere meters bijmaken. De bekende reuzenbladeren zijn hun handelsmerk; bananen zijn in Nederland een bonus, geen belofte.

Musa basjoo, de Japanse vezelbanaan

De populairste soort, om twee redenen: hij groeit heel snel en hij is de sterkste bananenplant die wij voeren. Het blad verdraagt ongeveer -7 °C gevoelstemperatuur, de wortels gaan tot circa -18 °C. Knip het blad in de winter af bij de stam; het gaat toch dood en de plant spaart zo energie.

Ensete ventricosum 'Maurelii', de rode bananenplant

Minder winterhard en zonder bananen, maar met prachtige rood-paarsachtige bladeren die een meter lang worden en een dikke stam. In een kuip wordt hij hier 200 tot 300 cm hoog. Na ongeveer drie jaar verschijnen bordeauxrode bloemen in de top. De wortels verdragen tot -7 °C; haal hem 's winters bij voorkeur binnen.

Musella lasiocarpa, de Chinese lotusbanaan

Blijft redelijk klein, maar krijgt een gele bloem tot wel 20 cm doorsnee met een geur waar vlinders op afkomen. Bij deze soort het blad juist niet afknippen: laat hem binnen overwinteren, anders blijft de bloem uit.

Musa 'Da Jiao', de bakbanaan

Een kruising van Musa sikkimensis en Musa balbisiana, met bredere en stevigere bladeren die minder snel stukwaaien. De onderkant van het blad heeft een witte waas. Hij verdraagt enkele graden vorst, maar laat hem bij voorkeur vorstvrij overwinteren.

Musa acuminata 'Dwarf Cavendish', de dwergbanaan

De bekendste kamerbanaan, die binnen niet enorm groot wordt. In de tropen krijgt hij bananen en worden de bladeren gebruikt als bord of dakbedekking; in de Nederlandse woonkamer blijft het meestal bij het blad.

Yucca's

Yucca's zijn woestijnplanten en hebben dus weinig vocht nodig. Ze groeien traag maar blijven het hele jaar groen. Jonge planten hebben nog geen stam; die vormt zich pas na verloop van jaren, waarna het silhouet snel karakteristiek wordt. Dorre punten knipt u gewoon schuin af.

• Yucca rostrata: de populairste, met een strak bolvormig silhouet. Winterhard tot ongeveer -20 °C en maximaal circa 4 meter hoog.
• Yucca filifera: groeit sneller dan de rostrata, winterhard tot circa -13 °C. Wel beschermen in de koudste periodes.
• Yucca carnerosana: zeldzaam, afkomstig uit Texas en Noord-Mexico, in de natuur tot 4,5 meter. Winterhard tot circa -12 °C en erg sterk zodra hij uitgeplant staat.
• Yucca filamentosa: in varianten als 'Bright Edge' en 'Color Guard', elk met eigen bladkleuring. Volledig winterhard tot circa -30 °C en een bloeier die zijn bloemen lang vasthoudt.

Winterharde palmbomen

Van de ongeveer 4000 palmsoorten wordt een kleinere selectie door de mens gecultiveerd, om hun sterkte, hun uiterlijk, hun vrucht of hun bruikbaarheid. Uit die selectie komen de soorten die onze winters buiten doorstaan, van 10 cm tot ruim 10 meter hoog.

Trachycarpus fortunei, de waaierpalm

Onze bestverkochte palm, afkomstig uit de Himalaya van Noord-India tot Noord-Thailand en China. Hij gedijt uitstekend in Nederland, geeft direct een tropische indruk en krijgt gele zaadtrossen.

Phoenix canariensis, de Canarische dadelpalm

Populair omdat kleinere exemplaren betaalbaar zijn terwijl hij toch tot ongeveer 6 graden vorst verdraagt. Uiteindelijk vormt hij een dikke stam en wordt hij zeer hoog en imposant. Grotere exemplaren geven eetbare, zoete dadels.

Chamaerops humilis, de Europese dwergpalm

Van oorsprong uit de bergen van Marokko tot Spanje, Frankrijk en Oost-Turkije. Sierlijk, redelijk snel groeiend en in ons klimaat beperkt in eindhoogte. Winterhard tot circa -13 °C, en ideaal in pot als u die op de koudste dagen in een schuur kunt zetten.

Chamaerops humilis 'Vulcano'

Dezelfde familie, maar met compactere en stuggere bladeren, waardoor hij beter tegen wind kan. Blijft kleiner en groeit langzamer dan de gewone humilis.

Brahea armata, de Mexicaanse blauwe waaierpalm

Uit Mexico, Californië en Sonora, met diep ingesneden zilverblauwe bladeren. In bloei hangen ontelbare crèmekleurige bloemen aan meterslange takken omlaag. Groeit langzaam maar bloeit al jong; een groot exemplaar in de volle grond verdraagt tot ongeveer 5 graden vorst, meer naarmate het droger staat.

Phoenix dactylifera, de dadelpalm

De oudst bekende gecultiveerde palm, met een dikke stam en echte eetbare dadels.

Tropische palmbomen

Heeft u een verwarmde ruimte, een serre of een lichte woonkamer, dan gaat het assortiment flink open. Wij leveren ook veel soorten die de Nederlandse winter buiten niet overleven.

Dat zijn de palmen die u kent uit de jungle en uit hotellobby's: hoger, voller en vaak met vederblad in plaats van waaierblad.

Olijfbomen

Olijfbomen zijn bijna onmisbaar in de mediterrane tuin. Oudere exemplaren krijgen kronkelige stammen die eruitzien alsof ze uit een sprookje komen, en na een inmaakproces zijn de olijven eetbaar. Wij voeren ze in een reeks van klein naar eeuwenoud.

• Miniboompjes: in een decoratief potje, voor schoorsteenmantel of vensterbank. Nog te jong voor de winter buiten.
• Jonge boompjes met slank stammetje: slank silhouet met een dichte kruin, mooi in een sierpot.
• Lange slanke olijfboom: uit de hoogte gegroeid, maar nog altijd met een dunne stam.
• Dikkere stamvorming: ouder maar niet per se langer, met een grotere kruin en duidelijk sterker.
• 'Oud hout': vaak ouder dan wijzelf, met karakteristieke kronkelstam en forse kruin.
• Sprookjesbomen: honderden jaren oud, soms tegen de duizend. Enorme overlevingscapaciteit.
• Zwaar vertakte sprookjesbomen: de topklasse, met een uitzonderlijke groeivorm.
• 'Pon Pon': gevormsnoeid tot losse ronde bladerkruinen, geschikt voor thematuinen en grote projecten.

Bamboe

Bamboe groeit snel, vraagt weinig verzorging en is buitengewoon sterk. Harde, holle halmen in geel, bruin, rood of zwart geven een tuin direct een mediterrane sfeer. Er is één keuze die u vooraf goed moet maken: woekerend of niet-woekerend. Woekerende soorten vermeerderen zich als onkruid en kunnen zonder wortelscherm hele stukken tuin overnemen.

• Fargesia 'Rufa': grijs-gele stengels, vol en fris groen blad.
• Fargesia 'Jiuzhaigou': blijft 's winters groen, zeer winterhard, blijft onder 300 cm met klein sierlijk blad.
• Fargesia nitida 'Black Pearl': donkerpaarse tot bijna zwarte stengels, groeit wat wijder, tot 250 cm. Mooi als solitair of losse haag.
• Fargesia nitida 'Winterjoy': donkere stengels en frisgroen blad, in Nederland gekweekt en daardoor bestand tegen strenge vorst. Blijft op 350 tot 400 cm en is ideaal als haag.
• Fargesia nitida 'Vulcano': groen-zwarte halmen die licht doorbuigen tot een fonteinvorm. Snelle groeier, volledig winterhard, woekert niet.
• Pleioblastus variegatus: dwergbamboe van 50 tot 80 cm met wit-groen blad, geschikt als dichte bodembeplanting. Winterhard tot circa -20 °C.
• Phyllostachys aureosulcata 'Spectabilis': gele stammen die in de zon rood verkleuren. Groeit van nature in bos, dus sterk als haag of in een kuip als levende schutting.

Bloeiende mediterrane planten

Deze groep loopt van volledig winterhard tot uitgesproken tropisch. Let daarom per soort goed op de ondergrens, want juist hier zitten de planten die u op tijd naar binnen moet halen.

Strelitzia nicolai en reginae

De paradijsvogelbloem, met stevige bladeren die het hele jaar groen blijven en een bloem die pas na enkele jaren verschijnt. De twee soorten verschillen in bladvorm; het blad lijkt op dat van een bananenplant, maar stugger. Kan in lente en zomer buiten staan tot ongeveer +6 °C.

Heliconia 'Hawaii'

Oogt als een kruising tussen rietpalm, paradijsvogelbloem en bananenplant. Groeit redelijk snel, bloeit het hele jaar en houdt van een hoge luchtvochtigheid en flink wat water. Zet hem in de zomer overdag buiten, maar haal hem binnen zodra het onder 10 °C zakt.

Canna indica, tropisch bloemriet

Lijkt op de rode bananenplant en geeft in zomer en nazomer een weelderige bloemenpracht. Wordt in pot of volle grond ongeveer 80 cm hoog en vraagt vooral om de paar dagen vers water.

Spathiphyllum, de lepelplant

Een van de sterkste kamerplanten, met donkergroen blad en een bloem in lepelvorm die zich het hele jaar herhaalt. Trek uitgebloeide stelen er los tussenuit; daarna komen er nieuwe bloemen. Zuivert bovendien de lucht in de kamer.

Nerium oleander

Verkrijgbaar in roze, rood en wit, ook met dubbele en gevulde bloemen. Van oorsprong uit het Middellandse Zeegebied tot in Japan. Staat het liefst in de volle zon, maar halfschaduw kan ook.

Brugmansia, de engelentrompet

Een terrasplant met grote hangende bloemen in verschillende kleuren. Niet winterhard, overwintert het liefst binnen op een koele en lichte plek. Heeft veel water nodig en mag nooit lang droog staan.

Syringa vulgaris 'Sensation', de sering

Volledig winterhard en rijk bloeiend, de eenvoudigste keuze in deze groep.

Albizia julibrissin, de Perzische slaapboom

Groeit uit tot een boom met opvallende bloemen in verschillende kleuren. De blaadjes vouwen zich 's avonds dicht ter bescherming.

Lonicera henryi, kamperfoelie

Bloeiende struik met sierlijke, kleurrijke bloemetjes en zoete nectar.

Cycassen en vijgenbomen

Twee groepen die op het eerste gezicht nergens bij horen, maar allebei een vaste plek in het assortiment hebben.

Cycassen

Een oergeslacht dat al zeer lang bestaat en sterk op palmbomen lijkt, maar officieel geen palm is. Wij leveren één soort, ook bekend als vredespalm: een stam met bladstengels in een cirkel, elk bezet met kleine, smalle, stevige blaadjes. Hij kan slecht tegen vorst, dus haal hem binnen voordat het serieus gaat vriezen.

Vijgenbomen, Ficus carica

Decoratief én eetbaar: zoete vijgen vol vitamines en mineralen. Past net zo goed in een mediterrane tuin als in een gewone Nederlandse tuin, en binnen zetten is geen probleem.

Zo kiest u de juiste plant

De meeste teleurstellingen komen niet door verzorging, maar door een verkeerde match tussen plant en plek. Loop daarom eerst de plek langs, dan pas het assortiment.

Twijfelt u tussen twee soorten, kijk dan naar de winterhardheid en naar de eindmaat. Op elke productpagina staan beide vermeld, samen met de aanbevolen standplaats. Dat scheelt achteraf een verhuizing van een plant die te groot of te gevoelig bleek.